Γιατί η προσπάθεια να είμαστε πάντα αρεστοί στα παιδιά μας μπορεί να θολώσει τα όρια ανάμεσα στον γονιό και τον «κολλητό»
Το να θέλουμε μια ζεστή, κοντινή σχέση με τα παιδιά μας είναι απολύτως φυσικό. Το πρόβλημα αρχίζει όταν, στην προσπάθειά μας να διατηρήσουμε αυτή τη σχέση χωρίς εντάσεις, καταλήγουμε να συμπεριφερόμαστε περισσότερο σαν φίλοι και λιγότερο σαν γονείς.
Σύμφωνα με την ψυχοθεραπεύτρια οικογένειας και σχέσεων Fran Walfish, συγγραφέα του The Self-Aware Parent, αρκετοί γονείς ανησυχούν υπερβολικά για το τι θα σκεφτούν τα παιδιά τους για εκείνους. Και αυτή η ανησυχία μπορεί να επηρεάσει πολύ περισσότερο τις καθημερινές αποφάσεις τους απ’ όσο αντιλαμβάνονται.
Όταν το «θέλω να με αγαπάει» γίνεται «δεν μπορώ να του πω όχι»
Στην καθημερινότητα αυτό μπορεί να εμφανίζεται με πολλούς τρόπους. Αγοράζετε τελικά το παιχνίδι που είχατε αρνηθεί, επειδή ακολουθεί ένα μεγάλο ξέσπασμα. Παρατείνετε τον χρόνο μπροστά στην οθόνη επειδή δεν θέλετε άλλη γκρίνια. Απειλείτε με μια συνέπεια, αλλά τελικά δεν την εφαρμόζετε. Ή αφήνετε το παιδί να καθορίζει αποφάσεις που κανονικά θα έπρεπε να ανήκουν στους ενήλικες.
Μεμονωμένα, τίποτα από αυτά δεν σημαίνει ότι ένα παιδί είναι «κακομαθημένο». Όταν όμως γίνεται σταθερό μοτίβο, το μήνυμα που μπορεί να λαμβάνει είναι διαφορετικό: ότι ένα όριο μπορεί να αλλάξει αν επιμείνει αρκετά και ότι η έντονη αντίδρασή του μπορεί να καθορίσει την απόφαση του γονιού.
Η Walfish επισημαίνει ότι όταν τα όρια ανάμεσα στον ρόλο του γονιού και του παιδιού γίνονται ασαφή, τα παιδιά μπορεί να αρχίσουν να αισθάνονται ότι έχουν ισότιμο ή ακόμη και ισχυρότερο λόγο από τους γονείς σε αποφάσεις στις οποίες χρειάζεται ενήλικη καθοδήγηση.
Το παιδί σας δεν χρειάζεται να συμφωνεί μαζί σας για να νιώθει ότι το αγαπάτε
Εδώ βρίσκεται ίσως η δυσκολότερη πλευρά του θέματος. Ένα παιδί μπορεί να θυμώσει επειδή του είπατε «όχι», να σας πει ότι είστε άδικοι ή να κλείσει την πόρτα του δωματίου του. Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι κάνατε κάτι λάθος.
Ο ρόλος του γονιού δεν είναι να εξασφαλίζει ότι το παιδί θα είναι ευχαριστημένο με κάθε απόφαση. Είναι να μπορεί να ακούσει τη δυσαρέσκειά του, να αναγνωρίσει το συναίσθημά του και, όταν το όριο είναι λογικό, να μην το εγκαταλείψει απλώς και μόνο για να αποκατασταθεί γρήγορα η ηρεμία.
Μπορείτε, για παράδειγμα, να πείτε: «Καταλαβαίνω ότι έχεις θυμώσει επειδή θέλεις να συνεχίσεις να παίζεις. Παρ’ όλα αυτά, συμφωνήσαμε ότι τώρα κλείνουμε το tablet». Έτσι το συναίσθημα αναγνωρίζεται, χωρίς να ακυρώνεται ο κανόνας.
Άλλο κοντά στο παιδί και άλλο «κολλητός» του
Μια στενή σχέση με το παιδί δεν προϋποθέτει να εξαφανιστούν οι διαφορετικοί ρόλοι. Μπορείτε να γελάτε μαζί, να μοιράζεστε πράγματα, να ακούτε τις απόψεις του και να δημιουργείτε μια σχέση στην οποία αισθάνεται ασφαλές να σας μιλήσει, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλες οι αποφάσεις είναι αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Τα παιδιά χρειάζονται χώρο για να εκφράσουν αυτό που θέλουν, αλλά χρειάζονται επίσης έναν ενήλικα που θα αναλάβει την ευθύνη να αποφασίσει πότε πρέπει να μπει ένα όριο.
Και αυτό σημαίνει ότι κάποιες φορές το παιδί σας δεν θα είναι καθόλου ευχαριστημένο μαζί σας.
Γιατί το «όχι» είναι κάτι που χρειάζεται να μάθει
Η απογοήτευση είναι μέρος της ζωής και η οικογένεια είναι ένα από τα πρώτα περιβάλλοντα στα οποία ένα παιδί μπορεί να μάθει να τη διαχειρίζεται με ασφάλεια.
Δεν θα παίρνει πάντα αυτό που θέλει, δεν θα κερδίζει πάντα, δεν θα συμφωνούν όλοι μαζί του και οι κανόνες δεν θα προσαρμόζονται πάντοτε στις επιθυμίες του. Το να έρθει σταδιακά σε επαφή με αυτές τις μικρές ματαιώσεις, με τρόπο κατάλληλο για την ηλικία του, μπορεί να το βοηθήσει να αναπτύξει αυτορρύθμιση και μεγαλύτερη αντοχή στην απογοήτευση.
Γι’ αυτό και το λάθος δεν είναι να αγαπάτε πολύ το παιδί σας ή να θέλετε να είστε κοντά του. Είναι να πιστεύετε ότι για να παραμείνετε κοντά του πρέπει να είστε πάντα αρεστοί.
Ένα παιδί μπορεί να θυμώσει με ένα όριο και ταυτόχρονα να γνωρίζει ότι αγαπιέται. Και ένας γονιός μπορεί να είναι τρυφερός, διαθέσιμος και υποστηρικτικός χωρίς να μετατρέπει κάθε «όχι» σε «ναι» μόλις εμφανιστούν τα πρώτα δάκρυα.
