Ο τρόπος με τον οποίο εμείς διαχειριζόμαστε τον θυμό, τις σχέσεις και τα προσωπικά μας όρια μπορεί να διδάξει στα παιδιά μας περισσότερα από μια ακόμη συμβουλή
Η προεφηβεία είναι μια περίοδος γεμάτη μικρές και μεγάλες αλλαγές. Τα παιδιά αρχίζουν να ζητούν περισσότερη ανεξαρτησία, οι φιλίες αποκτούν μεγαλύτερη σημασία, τα συναισθήματα μπορεί να γίνονται πιο έντονα και η ανάγκη να ανήκουν στην παρέα συνυπάρχει με την προσπάθεια να καταλάβουν ποια είναι και τι θέλουν.
Μέσα σε όλα αυτά, οι γονείς μπορεί να αισθάνονται ότι η επιρροή τους μειώνεται. Το παιδί δεν ακούει πια κάθε συμβουλή, αμφισβητεί περισσότερο, κλείνει κάποιες φορές την πόρτα του δωματίου του και προτιμά να συζητήσει ορισμένα πράγματα με τους φίλους του. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι σταματά να μας παρατηρεί. Το αντίθετο: προσέχει τον τόνο της φωνής μας όταν θυμώνουμε, τον τρόπο που μιλάμε για τον εαυτό μας, το πώς συμπεριφερόμαστε στους άλλους και τι κάνουμε όταν τα πράγματα δεν εξελίσσονται όπως θέλουμε.
Στην προεφηβεία τα παιδιά μπορεί να αμφισβητούν περισσότερο όσα τους λέμε, δεν σταματούν όμως να παρατηρούν όσα κάνουμε. Οι φίλοι αποκτούν μεγαλύτερη σημασία, η ανάγκη για ανεξαρτησία μεγαλώνει και τα συναισθήματα γίνονται συχνά πιο έντονα, γι’ αυτό και ο τρόπος με τον οποίο εμείς διαχειριζόμαστε τον θυμό, τις σχέσεις και τα προσωπικά μας όρια μπορεί να τους διδάξει περισσότερα από μια ακόμη συμβουλή.
Αν, για παράδειγμα, είμαστε εκνευρισμένοι, μπορούμε αντί να αντιδράσουμε αμέσως να πούμε: «Είμαι θυμωμένη αυτή τη στιγμή και χρειάζομαι λίγο χρόνο πριν μιλήσουμε». Έτσι το παιδί καταλαβαίνει ότι όλα τα συναισθήματα είναι φυσιολογικά, αλλά δεν χρειάζεται να καθορίζουν τη συμπεριφορά μας. Με τον ίδιο τρόπο, όταν επιστρέφει αναστατωμένο από έναν καβγά με φίλους, δεν είναι απαραίτητο να βιαστούμε να του δώσουμε λύσεις. Μερικές φορές ένα «Θέλεις να σε ακούσω ή να σκεφτούμε μαζί τι μπορείς να κάνεις;» είναι πολύ πιο χρήσιμο, γιατί του αφήνει χώρο να εκφραστεί και σταδιακά να αναπτύξει τη δική του κρίση.
Τα προσωπικά όρια επίσης μαθαίνονται κυρίως μέσα στην καθημερινότητα. Όταν σεβόμαστε την ανάγκη του να μείνει λίγο μόνο του, όταν δεν επιμένουμε σε μια αγκαλιά που δεν θέλει εκείνη τη στιγμή και όταν δεχόμαστε ένα ξεκάθαρο «όχι», του δείχνουμε ότι έχει δικαίωμα στον προσωπικό του χώρο. Παράλληλα, μαθαίνει ότι τον ίδιο σεβασμό οφείλει να δείχνει και στα όρια των άλλων.
Και φυσικά, θα υπάρξουν στιγμές που ούτε εμείς θα αντιδράσουμε όπως θα θέλαμε. Αν υψώσουμε τη φωνή ή μιλήσουμε απότομα, μια ειλικρινής συγγνώμη έχει μεγαλύτερη αξία από το να προσπαθήσουμε να δικαιολογήσουμε τη συμπεριφορά μας. Με αυτόν τον τρόπο το παιδί βλέπει ότι ένα λάθος δεν καταστρέφει μια σχέση και ότι μπορούμε πάντα να επιστρέψουμε, να αναλάβουμε την ευθύνη μας και να επανορθώσουμε.
Τελικά, στην προεφηβεία το παράδειγμα αποκτά ίσως μεγαλύτερη δύναμη από τους κανόνες. Ο τρόπος που μιλάμε στον εαυτό μας, χρησιμοποιούμε το κινητό, αντιμετωπίζουμε μια διαφωνία ή ηρεμούμε όταν είμαστε πιεσμένοι γίνεται μέρος όσων το παιδί μαθαίνει για τον εαυτό του και τις σχέσεις του. Μπορεί να μη θυμάται κάθε συμβουλή που του δώσαμε, αλλά είναι πολύ πιθανό να θυμάται πώς το ακούσαμε, πώς σεβαστήκαμε τα όριά του και πώς σταθήκαμε απέναντί του όταν τα πράγματα έγιναν δύσκολα.
