Απλές ασκήσεις στο σπίτι μπορούν να βοηθήσουν το παιδί να νιώσει μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και να σηκώνει το χέρι του χωρίς φόβο

Σε λίγες ημέρες τα σχολεία ανοίγουν ξανά και μαζί με τον ενθουσιασμό για τη νέα αρχή επιστρέφει συχνά και το άγχος. Νέα τάξη, καινούργιος δάσκαλος ή καθηγητές, διαφορετικοί συμμαθητές και η καθημερινή πρόκληση της συμμετοχής στο μάθημα μπορούν να κάνουν ακόμη και ένα παιδί που ανυπομονεί να επιστρέψει στο σχολείο να αισθανθεί ανασφάλεια.

Για ορισμένα παιδιά, μία από τις δυσκολότερες στιγμές είναι εκείνη που γνωρίζουν την απάντηση, αλλά το χέρι παραμένει κατεβασμένο. Μπορεί να φοβούνται μήπως κάνουν λάθος, μήπως ακουστούν αστεία ή απλώς να νιώθουν άβολα όταν όλα τα βλέμματα στρέφονται πάνω τους. Αυτός ο δισταγμός δεν σημαίνει απαραίτητα ότι «είναι ντροπαλά» και ότι δεν πρόκειται να αλλάξει κάτι. Η άνεση στο να μιλούν μπροστά σε άλλους μπορεί να καλλιεργηθεί σταδιακά, μέσα από μικρές εμπειρίες σε ένα περιβάλλον όπου αισθάνονται ασφαλή.

Και το σπίτι είναι το ιδανικό μέρος για να ξεκινήσετε.

Δεν χρειάζεται τίποτα επίσημο. Ζητήστε από το παιδί να σταθεί για λίγα λεπτά μπροστά σας και να μιλήσει για κάτι που αγαπά. Μπορεί να παρουσιάσει ένα βιβλίο που διάβασε, να σας δείξει μια κατασκευή, να πει ένα αστείο, να εξηγήσει τους κανόνες ενός παιχνιδιού ή απλώς να αφηγηθεί κάτι που συνέβη μέσα στην ημέρα του.

Το θέμα δεν έχει τόση σημασία. Εκείνο που μετρά είναι να συνηθίσει σταδιακά να χρησιμοποιεί τη φωνή του ενώ κάποιος το κοιτάζει και το ακούει. Δύο έως πέντε λεπτά είναι αρκετά, ειδικά στην αρχή.

Στα μικρότερα παιδιά, κρατήστε τη διαδικασία παιχνιδιάρικη. Μπορούν να παρουσιάσουν το αγαπημένο τους παιχνίδι ή να πουν ένα τραγουδάκι. Στα μεγαλύτερα, μπορείτε να προσθέσετε λίγη περισσότερη δομή, χωρίς όμως να μετατρέψετε τη δραστηριότητα σε εξέταση.

Βάλτε τη μεγαλόφωνη ανάγνωση στην καθημερινότητά σας

Επίσης, η ανάγνωση δυνατά είναι ένας εύκολος τρόπος να εξοικειωθεί ένα παιδί με το να ακούγεται η φωνή του στον χώρο. Μπορεί να παίξει με την ένταση, τον ρυθμό και την έκφραση, χωρίς να έχει παράλληλα το άγχος να σκεφτεί τι θα πει.

Μερικά λεπτά μεγαλόφωνης ανάγνωσης κάθε μέρα μπορούν να το βοηθήσουν να αισθάνεται πιο άνετα όταν κάποιος το ακούει. Έτσι, όταν έρθει η στιγμή να διαβάσει ένα κείμενο στην τάξη ή να απαντήσει σε μια ερώτηση, η εμπειρία δεν θα του είναι εντελώς ξένη.

Το «κοινό» μπορεί να είναι ακόμη και ένας άνθρωπος

Δεν χρειάζεται να συγκεντρώσετε όλη την οικογένεια στο σαλόνι. Ένας γονιός, ο παππούς ή η γιαγιά σε μια βιντεοκλήση, ακόμη και τα αγαπημένα λούτρινα του παιδιού μπορούν να γίνουν το πρώτο του ακροατήριο.

Σημασία έχει να υπάρχει μια ξεκάθαρη στιγμή κατά την οποία παίρνει τον λόγο και ξέρει ότι κάποιος το ακούει με προσοχή. Όσο πιο οικεία γίνεται αυτή η εμπειρία στο σπίτι, τόσο πιο εύκολο μπορεί να γίνει σταδιακά να επαναληφθεί και έξω από αυτό.

Αν αρνείται, μην το πιέσετε

Αν το παιδί δεν θέλει να συμμετάσχει, αποφύγετε να παρουσιάσετε τη δραστηριότητα ως «παρουσίαση» ή «πρόβα». Για ένα παιδί που ήδη αγχώνεται όταν βρίσκεται στο επίκεντρο, ακόμη και αυτές οι λέξεις μπορεί να αυξήσουν την πίεση.

Μετατρέψτε το σε παιχνίδι. Πείτε, για παράδειγμα, «Θέλεις να μου πεις τι έγινε σήμερα σαν να παρουσιάζεις ειδήσεις;» ή «Μπορείς να εξηγήσεις στη γιαγιά πώς παίζεται αυτό το παιχνίδι;».

Αφήστε το να επιλέξει το θέμα, τη διάρκεια και, κυρίως, αν θέλει να συμμετάσχει εκείνη τη στιγμή. Η αυτοπεποίθηση δύσκολα καλλιεργείται όταν το παιδί αισθάνεται ότι εξετάζεται.

Μην αρχίσετε αμέσως τις διορθώσεις

Όταν τελειώσει, η πρώτη αντίδραση έχει σημασία. Αναγνωρίστε την προσπάθειά του πριν σχολιάσετε τι θα μπορούσε να κάνει διαφορετικά.

Αποφύγετε να ξεκινήσετε αμέσως με παρατηρήσεις όπως «μίλα πιο δυνατά», «κοίταζέ μας όταν μιλάς» ή «μην κάνεις τόσες παύσεις». Ακόμη κι αν η πρόθεση είναι να το βοηθήσετε, το παιδί μπορεί να συγκρατήσει κυρίως την αίσθηση ότι δεν τα κατάφερε αρκετά καλά.

Στα μεγαλύτερα παιδιά μπορείτε αργότερα να δώσετε μία μικρή και συγκεκριμένη συμβουλή. Δεν χρειάζονται όμως συνεχείς επαναλήψεις μέχρι να γίνει η παρουσίαση «τέλεια». Το ζητούμενο είναι να τολμήσουν να μιλήσουν, όχι να κάνουν μια άψογη εμφάνιση.