Πότε να κοιτάξετε τον ουρανόγια τις Περσείδες και ποια σημεία γύρω από τη Θεσσαλονίκη προσφέρουν την καλύτερη θέα
της Σοφίας Αγναντή
Μια από τις πιο εντυπωσιακές νύχτες του φετινού καλοκαιριού καταφθάνει, προσκαλώντας τους Θεσσαλονικείς να στρέψουν το βλέμμα ψηλά και να αφεθούν στη μαγεία του σύμπαντος. Αν απόψε το βράδυ σηκώστε το κεφάλι ψηλά στον νυχτερινό ουρανό θα δείτε λαμπερές, ασημένιες γραμμές να εμφανίζονται στιγμιαία στο σκοτάδι, αφήνοντας πίσω τους ένα αποτύπωμα φωτός, καθώς εκατοντάδες διάττοντες αστέρες διασχίζουν την ατμόσφαιρα. Οι Περσείδες, η πιο εκθαμβωτική και αγαπημένη βροχή από πεφταστέρια, φτάνουν στο ετήσιο ραντεβού τους προσφέροντας ένα μοναδικό ουράνιο θέαμα που δεν απαιτεί τηλεσκόπιο ή ειδικό εξοπλισμό.
Τα δυνατά κιτρινωπά φώτα της Θεσσαλονίκης και το πέπλο φωτορύπανσης πάνω από τον αστικό ιστό δυσκολεύουν σημαντικά την παρατήρηση της βροχής από πεφταστέρια. Παρότι τα πιο λαμπερά αστέρια μπορούν να γίνουν ορατά ακόμη και ανάμεσα από τις πολυκατοικίες της Θεσσαλονίκης ή πάνω από τον Θερμαϊκό, η ουσιαστική απόλαυση του φαινομένου απαιτεί μια μικρή απόδραση. Από τις 12 τα μεσάνυχτα και μετά, όταν ο αστερισμός του Περσέα σκαρφαλώνει ψηλότερα και ο ουρανός σκοτεινιάζει εντελώς, το φαινόμενο κορυφώνεται, για αυτό η απομάκρυνση από το κέντρο της πόλης θα προσφέρει ιδανικές συνθήκες για αστροπαρατήρηση.
Όπως εξηγεί στη Voria.gr η πρόεδρος του Ομίλου Φίλων Αστρονομίας, Σίσσυ Αγγελίτση, «αν κάποιος θέλει να δει το φαινόμενο σε όλη του την ένταση, πρέπει να φύγει αρκετά μακριά από την Θεσσαλονίκη και ιδανικά να ανέβει ψηλά, σε κάποιο βουνό».
Γύρω από τη Θεσσαλονίκη υπάρχουν αρκετά σημεία που μπορούν να προσφέρουν καλύτερες συνθήκες παρατήρησης, ιδιαίτερα όταν ο ουρανός είναι καθαρός και η ατμόσφαιρα δεν έχει νέφη ή έντονη υγρασία. Η φετινή συγκυρία μάλιστα, είναι ιδιαίτερα ευνοϊκή καθώς η κορύφωση των Περσείδων συμπίπτει με Νέα Σελήνη, αφήνοντας τον ουρανό απαλλαγμένο από το φως του φεγγαριού.
Image
Τι είναι οι Περσείδες
Οι Περσείδες δεν είναι στην πραγματικότητα αστέρια που πέφτουν. Οι διάττοντες είναι μικρά σώματα του Ηλιακού Συστήματος από κόκκους σκόνης μέχρι μικρότερα πετρώματα, τα οποία αποτελούν υπολείμματα που έχει αφήσει ο κομήτης Swift-Tuttle στην τροχιά του. Όπως λέει στη Voria, η αστροφυσικός στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και εθνική εκπρόσωπος Διάχυσης της Αστρονομίας της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης, Φιόρη-Αναστασία Μεταλληνού, «καθώς η Γη κινείται στην τροχιά της περνά από περιοχές όπου έχουν παραμείνει αυτά τα υπολείμματα. Όταν αυτά εισέρχονται στην ατμόσφαιρα, διαλύονται και αφήνουν αυτή την ουρά φωτός που βλέπουμε στον ουρανό».
Κάθε διάττων αστέρας διαρκεί ελάχιστα, συχνά μόλις κλάσματα του δευτερολέπτου, όμως η εμφάνιση πολλών τέτοιων σωμάτων μέσα στην ίδια νύχτα δημιουργεί τη γνωστή βροχή, τα πεφταστέρια.
Οι Περσείδες, που πήραν το όνομά τους από τον αστερισμό του Περσέα στον βόρειο ουρανό, εμφανίζονται κάθε χρόνο από τα μέσα Ιουλίου έως τα τέλη Αυγούστου. Το 2026 το φαινόμενο ξεκίνησε στις 17 Ιουλίου και θα ολοκληρωθεί στις 24 Αυγούστου, με τη μεγαλύτερη πυκνότητα διαττόντων να καταγράφεται απόψε τη νύχτα προς τη 13η Αυγούστου.Υπό ιδανικές συνθήκες, μπορούν να παρατηρηθούν περίπου 50 έως 75 διάττοντες την ώρα, δηλαδή ακόμη και ένας κάθε λεπτό. Ένα σημαντικό πλεονέκτημα της φετινής εμφάνισης είναι ότι η κορύφωση συμπίπτει με Νέα Σελήνη, που σημαίνει ότι ο απουσία του φεγγαριού προσφέρει έναν σκοτεινό ουρανό που βοηθά σημαντικά στην παρατήρηση.
Πέντε ιδανικά σημεία για παρατήρηση
Για καλύτερη θέαση, ο Όμιλος Φίλων Αστρονομίας προτείνει σημεία γύρω από τη Θεσσαλονίκη όπου ο ουρανός είναι πιο σκοτεινός και η φωτορύπανση περιορισμένη.
Το κιόσκι θέας λίμνης Κορώνειας στον Χορτιάτη αποτελεί μία από τις πιο γνωστές επιλογές για παρατήρηση του ουρανού, με τον προσανατολισμό προς τα βορειοανατολικά να προσφέρει καλύτερη οπτική.
Το Αγγελοχώρι, το παραθαλάσσιο χωριό, με μέσο σταθμικό υψόμετρο τα 30 μέτρα βρίσκεται μακριά από τον πυκνό αστικό ιστό, προσφέρει ανοιχτό ορίζοντα και λιγότερη φωτορύπανση.
Το χωριό του δήμου Λαγκαδά, Πετροκέρασα, αποτελεί ακόμη ένα σημείο για όσους θέλουν να απομακρυνθούν από τα φώτα της Θεσσαλονίκης.
Ο οικισμός της Περιστεράς που είναι χτισμένη στους νοτιοανατολικούς πρόποδες του Χορτιάτη, σε υψόμετρο περίπου 570 μέτρων, προσφέρει πλεονέκτημα λόγω υψομέτρου και πιο σκοτεινού ουρανού.
Για όσους είναι διατεθειμένοι να κινηθούν λίγο πιο μακριά από τη Θεσσαλονίκη, η περιοχή της Νέας Καλλικράτειας Χαλκιδικής αποτελεί ακόμη μία ιδανική επιλογή για παρατήρηση.
Πότε και πού να κοιτάξετε
Η παρατήρηση των Περσείδων δεν απαιτεί τηλεσκόπιο ή άλλο ειδικό εξοπλισμό, καθώς το φαινόμενο είναι ορατό με γυμνό μάτι. Οι καλύτερες συνθήκες διαμορφώνονται μετά τα μεσάνυχτα, όταν ο αστερισμός του Περσέα έχει ανέβει ψηλότερα στον ουρανό. «Όπου και να κοιτάξουμε πρακτικά θα δούμε διάττοντες. Το ακτινοβόλο σημείο της βροχής βρίσκεται στον αστερισμό του Περσέα», ο οποίος βρίσκεται στον βόρειο ουρανό, κοντά στα όρια με την Κασσιόπη και συνδέεται με τον ήρωα της ελληνικής μυθολογίας που σκότωσε τη Μέδουσα και έσωσε την Ανδρομέδα, εξηγεί η κ. Μεταλληνού.
Για τη φωτογράφιση του φαινομένου δεν είναι απαραίτητος επαγγελματικός εξοπλισμός. Ένα κινητό τηλέφωνο τοποθετημένο σε τρίποδο, με συνεχή λήψη και όσο το δυνατόν πιο ευρυγώνιο κάδρο, μπορεί να καταγράψει κάποιον από τους πιο φωτεινούς διάττοντες.
Η ολική έκλειψη του Ηλίου
Η 12η Αυγούστου φέρνει και μια ολική έκλειψη Ηλίου, ορατή σε περιοχές όπως η Ισλανδία, η Γροιλανδία, η βόρεια Ισπανία και τμήματα της Ρωσίας, όχι όμως από την Ελλάδα ως ολική. Σύμφωνα με την κ. Μεταλληνού στις βορειοδυτικές περιοχές της χώρας θα είναι ορατή μόνο μια εξαιρετικά περιορισμένη μερική φάση, με την κάλυψη του ηλιακού δίσκου να φτάνει το 2,7% στους Οθωνούς, το 2,3% στην Κέρκυρα και μόλις το 1,4% στα Ιωάννινα, ενώ το φαινόμενο θα σημειωθεί πολύ κοντά στη δύση του Ήλιου, γεγονός που καθιστά την παρατήρησή του ιδιαίτερα δύσκολη.
Για τη Θεσσαλονίκη πάντως το πιο εντυπωσιακό ουράνιο ραντεβού έρχεται μετά τη δύση του Ήλιου, μακριά από τα φώτα της πόλης. Κι εκεί γύρω στα μεσάνυχτα θα σηκώσουμε το κεφάλι ψηλά για να απολαύσουμε βροχή από πεφταστέρια και… ευχές.
