Καμιά φορά, η αγωνία να προστατεύσουμε τα παιδιά μας μπορεί να περιορίσει τον χώρο που χρειάζονται για να μεγαλώσουν
Δεν υπάρχει γονιός που να θέλει το παιδί του να μεγαλώσει με φόβο ή να νιώθει ότι δεν είναι ποτέ αρκετό. Ούτε κάποιος που ξυπνά το πρωί σκεπτόμενος πώς θα γίνει πιο αυστηρός ή πιο απαιτητικός. Αν κάτι μας ενώνει, είναι η ανάγκη να προστατεύσουμε τα παιδιά μας. Να τα δούμε να προχωρούν, να μη δυσκολευτούν όσο δυσκολευτήκαμε εμείς, να έχουν περισσότερες ευκαιρίες και λιγότερες πληγές.
Μέσα σε αυτή την προσπάθεια, όμως, είναι εύκολο να χαθεί το μέτρο. Η καθημερινότητα είναι γεμάτη υποχρεώσεις, οι απαιτήσεις του σχολείου αυξάνονται, οι ανησυχίες για το μέλλον δεν σταματούν ποτέ και η σκέψη ότι πρέπει να κάνουμε «ό,τι καλύτερο μπορούμε» γίνεται σχεδόν μόνιμη. Πολλές φορές χωρίς καν να το καταλάβουμε, η προστασία μπορεί να αρχίσει να μοιάζει με έλεγχο και η καθοδήγηση με πίεση. Και αυτό είναι ίσως το πιο δύσκολο να αναγνωρίσουμε.
Προστατευτικοί ή αυταρχικοί;
Όταν ακούμε τη λέξη «αυταρχικός», συνήθως φανταζόμαστε έναν ψυχρό, αυστηρό και απόμακρο γονέα. Στην πραγματικότητα, όμως, ο έλεγχος σπάνια γεννιέται από την έλλειψη αγάπης. Τις περισσότερες φορές γεννιέται από τη δική μας αγωνία και την ανάγκη να προστατεύσουμε το παιδί μας από την απογοήτευση, τα λάθη και τις δυσκολίες που εμείς ήδη γνωρίζουμε ότι υπάρχουν εκεί έξω.
Όσο μεγαλώνει αυτή η αγωνία, τόσο πιο εύκολα νιώθουμε ότι πρέπει να έχουμε τον έλεγχο. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές φορές λέμε ότι «το κάνω για το καλό του» και συνήθως αυτό ακριβώς εννοούμε.
Εξάλλου, πολλοί από εμάς μεγαλώσαμε σε σπίτια όπου η υπακοή ήταν συνώνυμη του σεβασμού ή όπου η επιτυχία έμοιαζε να είναι ο μόνος δρόμος προς την αποδοχή. Χωρίς να το συνειδητοποιούμε, μπορεί να αναπαράγουμε αυτές τις συμπεριφορές μόνο και μόνο επειδή αυτές μάθαμε ως φυσιολογικές.
Το πρόβλημα είναι ότι το παιδί δεν ακούει τις προθέσεις μας. Βιώνει τον τρόπο με τον οποίο σχετιζόμαστε μαζί του. Αν οι διορθώσεις είναι περισσότερες από την εμπιστοσύνη, αν οι προσδοκίες ακούγονται πιο συχνά από την αποδοχή, μπορεί να αρχίσει να πιστεύει ότι αξίζει μόνο όταν ανταποκρίνεται σε όσα περιμένουμε από εκείνο.
Φυσικά, τα όρια είναι απαραίτητα. Είναι αυτά που κάνουν ένα παιδί να νιώθει ασφάλεια. Χρειάζεται όμως να υπάρχει και χώρος για να δοκιμάσει, να κάνει λάθη, να απογοητευτεί και να ξαναπροσπαθήσει. Γιατί κάποια στιγμή δεν θα είμαστε δίπλα του για να του δείχνουμε κάθε επόμενο βήμα. Εκείνο που θα το στηρίξει τότε δεν θα είναι η δική μας φωνή, αλλά η εμπιστοσύνη που θα έχει χτίσει στον εαυτό του.
