Η έννοια της «θετικής σκέψης» αποκτά μια νέα διάσταση ως προστατευτικός παράγοντας απέναντι στην εμφάνιση της άνοιας
Μια θετική στάση απέναντι στη ζωή δεν είναι απλώς κάτι που κάνει την καθημερινότητα πιο ευχάριστη αλλά φαίνεται πως μπορεί να παίζει και ουσιαστικό ρόλο στη μακροχρόνια υγεία του εγκεφάλου. Σύμφωνα με πρόσφατη επιστημονική έρευνα, η αισιοδοξία ενδέχεται να λειτουργεί ως προστατευτικός παράγοντας απέναντι στην εμφάνιση της άνοιας, συμβάλλοντας στη διατήρηση της γνωστικής λειτουργίας καθώς μεγαλώνουμε. Η μελέτη, που διήρκεσε 14 χρόνια και δημοσιεύτηκε στο Journal of the American Geriatrics Society, κατέδειξε μια σαφή και σταθερή σύνδεση ανάμεσα σε υψηλότερα επίπεδα αισιοδοξίας και μειωμένο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης.
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από περισσότερους από 9.000 ανθρώπους και διαπίστωσαν ότι όσοι είχαν πιο θετική στάση ζωής παρουσίαζαν σημαντικά χαμηλότερη πιθανότητα να εμφανίσουν άνοια. Πιο συγκεκριμένα, μια αύξηση στην αισιοδοξία, σε επίπεδο που αντιστοιχεί περίπου στη διαφορά ανάμεσα σε έναν «μέσο» άνθρωπο και κάποιον εμφανώς πιο αισιόδοξο, συνδέθηκε με περίπου 15% μικρότερο κίνδυνο. Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτό το αποτέλεσμα παρέμεινε σταθερό ακόμη και όταν οι επιστήμονες απέκλεισαν άτομα που εμφάνισαν άνοια πολύ νωρίς, κάτι που ενισχύει την ιδέα ότι η αισιοδοξία δεν είναι απλώς σύμπτωμα, αλλά πιθανός παράγοντας πρόληψης.
Οι ειδικοί εξηγούν αυτή τη σχέση μέσα από έναν συνδυασμό βιολογικών και συμπεριφορικών μηχανισμών. Οι πιο αισιόδοξοι άνθρωποι τείνουν να υιοθετούν πιο υγιεινές συνήθειες, όπως να κινούνται περισσότερο και να φροντίζουν καλύτερα το σώμα τους, κάτι που ήδη γνωρίζουμε ότι προστατεύει τον εγκέφαλο.
Ταυτόχρονα, η αισιοδοξία φαίνεται να βοηθά στη διαχείριση του στρες: όσοι διατηρούν μια πιο θετική ματιά στη ζωή είναι συνήθως πιο ήρεμοι, γεγονός που μπορεί να μειώνει την αρτηριακή πίεση, τη φλεγμονή και τα επίπεδα κορτιζόλης, της ορμόνης που, όταν βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα, συνδέεται με προβλήματα μνήμης. Επιπλέον, η αισιοδοξία απαιτεί πιο ενεργή και σύνθετη εγκεφαλική λειτουργία, ενώ συχνά συνοδεύεται και από πιο ισχυρές κοινωνικές σχέσεις, οι οποίες επίσης συμβάλλουν στη διατήρηση της πνευματικής εγρήγορσης.
Ένα από τα πιο ενθαρρυντικά συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι η αισιοδοξία δεν είναι κάτι έμφυτο και αμετάβλητο. Αντίθετα, μπορεί να καλλιεργηθεί μέσα από απλές, καθημερινές πρακτικές.
Για παράδειγμα, η συνειδητή προσπάθεια να βλέπουμε τις δυσκολίες μέσα από μια πιο εποικοδομητική οπτική, η εξάσκηση στο να φανταζόμαστε θετικά αλλά ρεαλιστικά σενάρια για το μέλλον, καθώς και η διατήρηση μιας συνήθειας ευγνωμοσύνης, όπως το να σημειώνουμε κάθε μέρα λίγα πράγματα για τα οποία είμαστε ευγνώμονες, μπορούν σταδιακά να ενισχύσουν μια πιο θετική στάση ζωής. Παράλληλα, η διατήρηση κοινωνικών επαφών και η φροντίδα της ψυχικής ισορροπίας μέσα στη μέρα παίζουν εξίσου σημαντικό ρόλο.
Τέλος, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι δεν πρέπει να παραμελούμε τη σωματική δραστηριότητα. Η τακτική άσκηση, ακόμη και σε ήπια μορφή, συμβάλλει τόσο στη σωματική όσο και στην εγκεφαλική υγεία. Ο συνδυασμός ενός ενεργού σώματος και μιας αισιόδοξης στάσης φαίνεται να αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς συμμάχους για υγιή γήρανση και διατήρηση της μνήμης.
