Η διδάσκουσα στο Τμήμα Μάρκετινγκ και Επικοινωνίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών μιλάει για τις δεξιότητες που εξασφαλίζουν επιτυχία.
Της Σοφίας Αποστολίδου
Έχετε αναρωτηθεί ποτέ γιατί ένας αριστούχος μαθητής ή φοιτητής δυσκολεύεται στην αγορά εργασίας; Μπορεί να φαντάζει οξύμωρο, αλλά δεν είναι! Αυτό συμβαίνει γιατί το σχολείο και η αγορά εργασίας είναι διαφορετικά περιβάλλοντα στα οποία απαιτούνται διαφορετικές δεξιότητες για να επιτύχει κανείς. Τις δεξιότητες αυτές που αποτελούν κλειδί για την επιτυχία, αλλά και τον τρόπο για να τις αποκτήσουμε μοιράζεται με τη Vwoman η διδάσκουσα στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Μαρίνα Ψιλούτσικου. Η Μαρίνα Ψιλούτσικου αποκαλύπτει πώς να χτίσουμε σωστά την εικόνα μας, ποια λάθη να αποφύγουμε, πώς να επικοινωνούμε σωστά και πώς μπορούμε να εκμεταλλευτούμε στρατηγικά τις αποτυχίες μας για να επιτύχουμε τα μέγιστα. Τέλος, μας προσκαλεί στο κανάλι της στο youtube για να ανακαλύψουμε περισσότερα για τα θέματα προσωπικού μάρκετινγκ και διαχείρισης καριέρας.
Διδάσκετε στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Στρατηγική και Μάρκετινγκ. Ποιο ήταν το έναυσμα για να επιλέξετε το συγκεκριμένο αντικείμενο σπουδών;
Θα έλεγα ότι με διάλεξαν και τα δύο. Η υψηλή βαθμολογία μου στις πανελλαδικές με έφερε στο τμήμα Επιχειρησιακής Έρευνας και Μάρκετινγκ. Η επιμέλεια και οι πρωτοβουλίες μου ως φοιτήτρια μου έδωσαν ερευνητικές ευκαιρίες στο πανεπιστήμιο και το ένα έφερε το άλλο. Κάπου στην πορεία νομίζω ότι τα διάλεξα κι εγώ. Επειδή η σκέψη μου ήταν πάντα πιο κοντά στις θετικές επιστήμες, πιστεύω ότι στις κοινωνικές και διοικητικές βρήκα κομμάτια που έλειπαν από αυτήν, κομμάτια που χρειαζόμουν πολύ στη ζωή μου και τελικά γι’ αυτό έμεινα. Θα ήμουν άλλη αν είχα σπουδάσει μαθηματικά ή φυσική που αγαπώ πάντα.
Παράλληλα με την ακαδημαϊκή σας δραστηριότητα ασχολείστε συμβουλευτικά με τη διοίκηση επιχειρήσεων, αλλά και με το προσωπικό μάρκετινγκ (personal branding) και την προσωπική στρατηγική. Πώς ξεκινήσατε αυτή σας την ενασχόληση;
Ξεκίνησε πολύ νωρίς, από τα πρώτα μαθήματα στο πανεπιστήμιο. Όλα όσα μας έλεγαν οι καθηγητές για τη στρατηγική, τη λήψη αποφάσεων, το μάρκετινγκ και την επικοινωνία στις επιχειρήσεις μου φαίνονταν ότι μπορεί να είναι χρήσιμα και σε ατομικό επίπεδο. Άνθρωποι εμπλέκονται και στις δύο περιπτώσεις, στόχοι τίθενται και από τους δύο, οι ίδιες αρχές μπορούν να αξιοποιηθούν. Έτσι κι αλλιώς η στρατηγική και το μάρκετινγκ των επιχειρήσεων έχουν στηριχθεί σε επιστήμες που αφορούν το άτομο και την κοινωνία. Είναι πολύ συναφή αντικείμενα. Προσπάθησα λοιπόν να εφαρμόσω όσα μάθαινα στη ζωή μου και είδα ότι τα αποτελέσματα ήταν πολύ καλύτερα! Με τα χρόνια άρχισα να τα βάζω στις διαλέξεις μου για να βοηθήσω τους φοιτητές και τις φοιτήτριες να κατανοήσουν σε βάθος τις έννοιες που διδάσκονται. Είναι πολύ διαφορετικό πράγμα να προσπαθείς να καταλάβεις κάτι θεωρητικά και διαφορετικό να έχεις προσλαμβάνουσες και προσωπική εμπειρία. Το να ζητήσεις να βρουν για παράδειγμα τα ισχυρά σημεία και τις αδυναμίες μιας οποιασδήποτε επιχείρησης είναι θεωρητικό και μακριά από αυτούς. Το να ζητήσεις να βρουν τα δικά τους σε ένα οποιοδήποτε πλαίσιο της ζωής τους, είναι απολύτως πρακτικό και κοντινό τους. Ξέρουν περισσότερα κι έτσι μπορούν να το καταλάβουν καλύτερα και παράλληλα έχουν ισχυρότερο κίνητρο να το κάνουν αφού τους αφορά σε προσωπικό επίπεδο. Κάποια στιγμή, αποφάσισα ότι έχω αρκετό υλικό για να διευρύνω την εφαρμογή του στο ευρύ κοινό κι έτσι φτάσαμε εδώ.
Διαθέτετε δικό σας κανάλι στο Youtube στο οποίο παρουσιάζετε θέματα που αφορούν στο προσωπικό μάρκετινγκ και τη διαχείριση καριέρας. Ποιος είναι ο χρυσός κανόνας και ποιο είναι το κυριότερο λάθος που κάνουμε στο θέμα του προσωπικού marketing;
Το μεγαλύτερο λάθος είναι ότι δεν κάνουν marketing. Οι περισσότεροι δεν ασχολούνται ενεργά με την καριέρα τους και το επαγγελματικό τους προφίλ, διατηρούν μια παθητική στάση. Κάποιοι θεωρούν ότι αρκεί μια οποιαδήποτε παρουσία στα social media ή μια πληρωμένη διαφήμιση. Το marketing και κατ΄επέκταση το προσωπικό μάρκετινγκ είναι κάτι πολύ ευρύτερο. Ξεκινάει από τον ίδιο τον επαγγελματία, τις Αξίες και τις ικανότητές του με στόχο να τον ξεχωρίσει στο αντικείμενό του. Είναι ο τρόπος να ελέγχεις τους συνειρμούς που κάνουν οι άλλοι για σένα, το πλαίσιο μέσα στο οποίο σε σκέφτονται κι επομένως τις ευκαιρίες και τους όρους συνεργασίας που σου προτείνουν. Αν υπάρχει χρυσός κανόνας, θα έλεγα ότι είναι η συνέπεια. Δεν υπάρχει brand -κι επομένως τα οφέλη του- χωρίς συνέπεια σε αυτά που υπόσχεται και προσφέρει ένας επαγγελματίας.
Γιατί ακόμη και ο πιο καλός μαθητής ή φοιτητής δυσκολεύεται στην αγορά εργασίας την ίδια στιγμή που άνθρωποι που δεν έχουν υψηλές επιδόσεις στο σχολείο ή στο πανεπιστήμιο έχουν μια καλή σταδιοδρομία;
Για να είμαστε δίκαιοι δεν δυσκολεύονται όλοι οι καλοί μαθητές ούτε διαπρέπουν όλοι εκείνοι που δεν είχαν υψηλές επιδόσεις στο σχολείο. Είναι αλήθεια ότι το σχολείο και η αγορά εργασίας έχουν κάποιες κοινές απαιτήσεις αλλά έχουν και σημαντικές διαφορές. Εκείνοι που δεν τις λαμβάνουν υπόψη (είτε ήταν καλοί είτε λιγότερο καλοί μαθητές), δυσκολεύονται. Θα αναφέρω ενδεικτικά δύο. Στην αγορά εργασίας έχουν μεγάλη σημασία οι συνεργασίες, δηλαδή οι ανθρώπινες σχέσεις. Στο σχολείο μπορείς να αριστεύσεις και μόνος σου. Στην αγορά εργασίας πρέπει να λάβεις υπόψη τον ανταγωνισμό και να προσφέρεις κάτι καλύτερο. Στο σχολείο, αν απαντήσεις σωστά στις εξετάσεις, θα αριστεύσεις ανεξάρτητα από το τι έκαναν οι υπόλοιποι μαθητές. Ακόμα και στις πανελλαδικές που υπάρχει κάποιος ανταγωνισμός, είναι τόσες πολλές οι θέσεις που αν γράψεις καλά έως πολύ καλά, μπορείς πρακτικά να αδιαφορήσεις για τους άλλους.
Ποιες είναι οι βασικές δεξιότητες που μπορούν να μας εξασφαλίσουν επιτυχία στην αγορά εργασίας και πώς και πότε μπορούμε να καλλιεργήσουμε τις δεξιότητες αυτές;
Θα αρχίσω από το τέλος. Οι οριζόντιες δεξιότητες, όπως τις λέμε, που μας βοηθάνε να πετύχουμε στην αγορά εργασίας και στη ζωή, καλλιεργούνται οποιαδήποτε στιγμή, όσο νωρίτερα τόσο πιο καλά. Είναι σημαντικό να μάθουμε να επικοινωνούμε με τους άλλους αποτελεσματικά. Θα ξαφνιαστεί κάποιος ίσως, αλλά το σημαντικότερο στην επικοινωνία δεν είναι μα μάθουμε να μιλάμε αλλά να μάθουμε να ακούμε, να συλλέγουμε πληροφορίες για τον συνομιλητή μας, για εκείνον στον οποίο θέλουμε να μεταδώσουμε ένα μήνυμα. Είναι ελάχιστοι πλέον οι άνθρωποι που πραγματικά ακούνε, οι περισσότεροι περιμένουν τη σειρά τους να μιλήσουν. Είναι σημαντικό να ρωτάμε όσα δεν γνωρίζουμε, οι περισσότεροι άνθρωποι υποθέτουν και συχνά υποθέτουν λάθος. Και πάνω σε τέτοια λάθη στηρίζουν τις αποφάσεις τους. Για κάποιο λόγο έχουν ενοχοποιηθεί οι ερωτήσεις, διστάζουμε να πούμε “δεν ξέρω” ενώ στην πραγματικότητα είναι ένδειξη γνώσης και κατανόησης. Το δυσκολότερο είναι να βρει κανείς τη σωστή ερώτηση, να βρει δηλαδή την κρίσιμη διάσταση κάθε απόφασης και να συγκεντρώσει πληροφορίες γι’ αυτήν.Είναι σημαντικό να μπορούμε να αξιολογήσουμε μόνοι μας τη δουλειά μας, αυτά που κάνουμε καλά και αυτά στα οποία χρειαζόμαστε βοήθεια ή βελτίωση. Δυστυχώς, στην τυπική εκπαίδευση αυτό δεν ενθαρρύνεται, υπάρχει πάντα κάποιος να μας διορθώσει, συχνά χωρίς πολλές εξηγήσεις.
Πόσο σημαντικό είναι το βιογραφικό μάς σημείωμα για την επαγγελματική μάς πορεία και τι λέει στην πραγματικότητα το βιογραφικό μας για εμάς;
Το βιογραφικό σημείωμα είναι ένα σημαντικό μέσο για να παρουσιάσουμε συνοπτικά στους άλλους την ξεχωριστή αξία που μπορούμε να έχουμε γι΄ αυτούς, αν επιλέξουν να συνεργαστούν μαζί μας. Γι’ αυτό και δεν έχει νόημα απλώς να απαριθμούμε τις σπουδές, την προϋπηρεσία μας και τις δεξιότητές μας. Αυτό μας κάνει να μοιάζουμε με εκατοντάδες άλλους που γράφουν πάνω κάτω τα ίδια. Χρειάζεται όλα αυτά να λένε μια μοναδική ιστορία -τη δική μας ιστορία. Χρειάζεται επίσης το βιογραφικό μας να λέει αλήθεια και ό,τι αναφέρουμε να επαληθεύεται. Για παράδειγμα, αν δηλώνω “φιλομαθής” ή “υπέρμαχος της δια βίου μάθησης”, αυτό πρέπει να φαίνεται και στις επιλογές μου. Δεν μπορεί η τελευταία αναφορά μου να είναι ένα πτυχίο που πήρα δέκα ή είκοσι χρόνια πριν! Αντίστοιχα, αν ισχυρίζομαι ότι δίνω σημασία στη λεπτομέρεια και είμαι “τελειομανής”, δεν μπορεί να έχει συντακτικά ή ορθογραφικά λάθη το βιογραφικό μου ούτε ανακρίβειες. Διαψεύδω τον ισχυρισμό μου με τον πιο ηχηρό τρόπο.
Πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε στρατηγικά τις δυσκολίες και να αποκομίσουμε τα μέγιστα;
Επειδή ζούμε πια σε ένα εξαιρετικά σύνθετο περιβάλλον με πολλές επιλογές και ισχυρό ανταγωνισμό, χρειάζονται γνώσεις διοίκησης και λήψης αποφάσεων. Χρειάζεται συγκεκριμένος σχεδιασμός και στοχοθεσία, σχέδια υλοποίησης και έλεγχος σε πολλά σημεία. Πάνω από όλα χρειάζεται ξεκάθαρο όραμα. Χρειάζεται να έχουμε αποφασίσει τις θεμελιώδεις αξίες μας, αυτές που θα καθοδηγήσουν τις επιλογές μας, να είμαστε ξεκάθαροι στην ιεράρχηση των στόχων μας, στο ποιοι θέλουμε να είμαστε, τι είναι αποδεκτό για μας και τι όχι. Αν δεν υπάρχει αυτό, τότε είναι πολύ εύκολο να παρασυρθούμε σε επιλογές που βραχυπρόθεσμα φαίνονται ελκυστικές αλλά μακροπρόθεσμα, στρατηγικά μας βγάζουν από τον δρόμο μας. Για παράδειγμα, ένας επαγγελματίας που θέλει να είναι καινοτόμος, να προσφέρει στους συνεργάτες του τις πλέον σύγχρονες λύσεις και να τον επιλέγουν γι’ αυτό, πρέπει σταθερά να αφιερώνει χρόνο στην παρακολούθηση των εξελίξεων στον τομέα του και στην επιμόρφωσή του. Αυτό σημαίνει ότι θα χρειαστεί να αρνηθεί συνεργασίες προκειμένου να εξοικονομήσει τον απαιτούμενο χρόνο για την κατάρτισή του. Αν δεν είναι ξεκάθαρη αυτή η επιλογή (αν δεν είναι ξεκάθαρο το brand του), τότε είναι πολύ εύκολο να λέει ναι σε συνεργασίες που του αποφέρουν κέρδη, αλλά σε πέντε χρόνια θα του έχουν στερήσει το στοιχείο της καινοτομίας που αρχικά τον ξεχώρισε.
INFO
Μάθετε περισσότερα για την Μαρίνα Ψιλούτσικου:
Facebook: https://web.facebook.com/marin
Linkedin: https://www.linkedin.com/in/ma
Instagram: https://www.instagram.com/mpsi
Παρακολούθησε το κανάλι της Μαρίνας Ψιλούτσικου στο youtybe
Μάθετε περισσότερα για το πρόγραμμα Personal Branding του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών
