Η καλλιτέχνιδα από τη Θεσσαλονίκη που αρνείται να μπει σε κουτάκια και μας παρακινεί να γίνουμε όλα αυτά που ονειρευόμαστε
της Κικής Τσάνη
Περπατώντας στην ήσυχη φασαρία της οδού Φράγκων, στη Θεσσαλονίκη, μία κάθετη σε αυτήν σού τραβά την προσοχή. Πρόκειται για την οδό Ορφανίδου, στον αριθμό 2 της οποίας κρύβεται ένα… καταφύγιο τέχνης και δημιουργικότητας, που συνδέει τη φωτογραφία και το κόσμημα, με την υπογραφή της Έφης Παναγούλα.
Το CŌVE δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμα brand name της πόλης, αλλά εκφράζει τη φιλοσοφία ζωής της Έφης. Ότι δεν μπορούμε και δεν πρέπει να είμαστε μόνο… κάτι κι αυτό να είναι… ένα. Ότι η δημιουργική φαντασία δεν έχει όρια και ότι αξίζει να ακούσουμε αυτά που μας… φωνάζουν, γιατί στον σωστό χρόνο τελικά θα ανθίσουν. Έτσι, στο CŌVE μπορεί κανείς να αποκτήσει και να θαυμάσει φωτογραφίες γεμάτες συναίσθημα, να βρει τα πιο ξεχωριστά κοσμήματα και να ανακαλύψει μαζί με τη δημιουργό τους χιλιάδες ακόμα παρακλάδια της τέχνης.
Έμπνευσή της η γυναίκεια φύση και η Έφη, ως μία ανεξάντλητη πηγή δύναμης και η ίδια, μέσα από απολαυστικές ιστορίες με αυθεντικό χιούμορ και θετική αύρα, ξετυλίγει στη Vwoman το ταξίδι της πορείας της και μας αφήνει να ρίξουμε μία ματιά στον κόσμο της. Μιλά επίσης για τη Θεσσαλονίκη μέσα από τη δική της οπτική και δηλώνει ενθουσιασμένη που το CŌVE θα συμμετέχει στο Made in Thessaloniki στο πλαίσιο του Open House αυτό το Σαββατοκύριακο.
Η καρμική αγάπη με τη φωτογραφία
Η Έφη σπούδασε διοίκηση επιχειρήσεων και για κάποια χρόνια εργάστηκε στην οικογενειακή εταιρεία, όμως κάτι μέσα της έβραζε και έψαχνε τρόπους να εκτονωθεί. Παράλληλα, λοιπόν, γράφτηκε σε μία σχολή φωτογραφίας στη Θεσσαλονίκη, όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε, αναζητώντας τον εαυτό της υπό το πρίσμα ενός φακού. Επόμενος σταθμός της ήταν η Αγγλία, όπου εντρύφησε περισσότερο πάνω στη φωτογραφία και κάπως έτσι άρχισε μία καρμική αγάπη που αντέχει στον χρόνο και πέρασε από πολλά στάδια.
«Όταν συνειδητοποίησα ότι δεν ταιριάζω στο κομμάτι που ήμουν στα πρώτα χρόνια της ζωής μου, διάλεξα κάπως τυχαία τη φωτογραφία. Με ενθουσίασαν τα μαθήματα και με τράβηξαν οι εντυπωσιακές εικόνες. Μετά τη σχολή στη Θεσσαλονίκη, η εμπειρία στην Αγγλία ήταν πολύ ξεχωριστή, καθώς έμαθα διαφορετικά πράγματα και άνοιξαν περαιτέρω οι ορίζοντες. Ήμουν και κοντά στο Λονδίνο, οπότε τα ταξίδια που έκανα εκεί και βλέποντας πράγματα στις γκαλερί και στα μουσεία, έθρεψαν αυτό που είχα μέσα μου», λέει η Έφη.
Επιστρέφοντας στην Ελλάδα με τον τότε σύντροφό της και μετέπειτα σύζυγό της, πέρασαν κάποια χρόνια μέχρι να καταφέρει να βρει τον εαυτό της φωτογραφικά, αφού ήξερε εξαρχής ότι το καθαρά εμπορικό στοιχείο δεν την εκφράζει. Σημείο-σταθμός στη ζωή αλλά και την πορεία της, ήταν η γέννηση της πρώτης της κόρης, το 2008, όταν και ξαναγύρισε στη φωτογραφία, καθώς ήθελε να απαθανατίσει όλες αυτές τις στιγμές.
«Θυμήθηκα ξανά την αγάπη μου και την τρέλα μου με τη φωτογραφία και έτσι αποφάσισα να φύγω τελικά από την οικογενειακή επιχείρηση και άνοιξα ένα στούντιο στη Θέρμη. Μεσολάβησαν το δεύτερο παιδί και στη συνέχεια ο χωρισμός με τον πατέρα των παιδιών μου και η ζωή μου άλλαξε αρκετά. Καθώς σε εκείνον τον χώρο οι δουλειές μου ήταν περισσότερο εμπορικές, ήθελα κάτι διαφορετικό να με ταρακουνήσει κι έτσι εκείνο το στούντιο είχε κάνει πια τον κύκλο του, αλλά το μικρόβιο είχε μείνει!», σημειώνει η Έφη.
Έτσι, το 2018 ένιωσε την ανάγκη να σπουδάσει εκ νέου και να προσεγγίσει τη φωτογραφία μέσα από ένα άλλο περιβάλλον, κάνοντας ένα online master σε αγγλικό πανεπιστήμιο.
«Έκανα πολλά ταξίδια στο εξωτερικό και έτσι ήρθε το ερέθισμα για ένα πιο εικαστικό κομμάτι. Η φωτογραφία για μένα είναι κάτι πολύ πιο υπαρξιακό. Έχει να κάνει με την καλλιτεχνική μου πορεία πιο πολύ, παρά με την εμπορική της φύση και μέσα από τα πρότζεκτ και τις εκθέσεις που έκανα, ήρθε η στιγμή να ασχοληθώ με αυτό που με εκφράζει πιο ώριμα και πιο ξεκάθαρα. Είναι τεράστιος ο κόσμος της φωτογραφίας και θέλει χρόνο για να καταλάβεις ακριβώς πού θέλεις να πας», επισημαίνει.
Η σύνδεση με το κόσμημα και η δημιουργία του CŌVE
Το 2023, κι αφού τα παιδιά της είχαν πια μεγαλώσει, η Έφη αποφάσισε ότι θέλει να δοκιμαστεί και στο κέντρο της πόλης, καθώς η βάση της ήταν στα ανατολικά και έτσι μαζί με έναν φίλο της δημιούργησαν ένα στούντιο στη Συγγρού. Κάπου εκεί ήρθε πιο ενεργά στη ζωή της και το κόσμημα, για το οποίο είχε κάνει παλιότερα μαθήματα, καθώς ήταν μία ασχολία που της άρεσε από μικρή και πάντα ήθελε να δημιουργεί πράγματα με τα χέρια της.
«Είχα μεγάλη ανάγκη να κάνω κάτι με τα χέρια μου, γιατί η φωτογραφία έχει να κάνει πιο πολύ με το οπτικό κομμάτι. Το κόσμημα για μένα είναι μία διέξοδος, ένα παιχνίδι. Οπότε αυτή η ανησυχία με οδήγησε να κάνω πλέον κάτι δικό μου και να βρω έναν άλλο χώρο καθώς πλέον δεν χωρούσαμε! Και κάπως έτσι βρέθηκα στην οδό Ορφανίδου πέρσι το φθινόπωρο. Έχω βάλει πολύ προσωπική δουλειά σε αυτόν τον χώρο γιατί πέρα από κάποιες κατασκευές που εκ των πραγμάτων έγιναν από μάστορες που είναι ειδικοί σε αυτό, όλα τα υπόλοιπα γίνονται από μένα. Έφτιαξα με τα χέρια μου τα τραπέζια, τα ράφια και το έκανα με χαρά. Ήθελα να το χτίσω εγώ όλο και μου πήρε μόλις πέντε μήνες να το στήσω», προσθέτει.
Πλέον η καθημερινότητα βρίσκει την Έφη να… ανεβοκατεβαίνει σκάλες στο CŌVE, αφού στο ισόγειο υπάρχει η γκαλερί που διαθέτει προς πώληση τις φωτογραφίες και τα κοσμήματά της, σε ένα πανέμορφο παταράκι έχει το εργαστήρι της και στον χώρο του υπογείου ασχολείται με το φωτογραφικό κομμάτι, που όπως λέει, είναι πολύ δελεαστικό, καθώς λόγω της καλλιτεχνικής της φύσης έχει μία τάση να μην θέλει να κάνει κάθε μέρα το ίδιο πράγμα.
«Μου πήρε πολλά χρόνια μέχρι να αποφασίσω και να αποδεχτώ αυτό το βήμα και να πω “πρέπει να κάνεις κι άλλα πράγματα”. Όχι “πρέπει”, “θέλεις”. Μας μαθαίνουν από μικρούς ότι θα γίνουμε ένα πράγμα. Εμένα όμως δεν με γέμιζε αυτή η φιλοσοφία και αν και λατρεύω τη φωτογραφία, με κάνουν χαρούμενη πολλά πράγματα πέρα από αυτήν. Για παράδειγμα ζωγραφίζω και έπειτα πήγα στο κόσμημα. Όλα αυτά είναι τόσο διαφορετικά μεταξύ τους, αλλά η βάση τους είναι η Έφη, οπότε νομίζω αυτό κάποια στιγμή θα φανεί περισσότερο», λέει χαρακτηριστικά.
«Όλα είναι ευπρόσδεκτα στον χώρο μου γιατί από μικρή θυμάμαι ότι είχα μεγάλη ανάγκη να εκφραστώ. Η φωτογραφία και το κόσμημα μπορεί να ήρθαν και τυχαία. Θα μπορούσε να είναι κάτι άλλο, όπως ο χορός ή τα υφαντά. Όμως, για μένα η φωτογραφία είναι κάτι το υπαρξιακό και πνευματικό και το κόσμημα έχει να κάνει με το παιχνίδι και τον πειραματισμό. Αφήνω το κάθε τι να μιλάει από μόνο του, γιατί έτσι μόνο θα αναπτυχθεί οργανικά το πρότζεκτ μου», συμπληρώνει.
Καθώς η Έφη οραματίζεται ο χώρος της να φιλοξενήσει εκθέσεις κι άλλων δημιουργών και να γίνονται εργαστήρια, το όνομα CŌVE ήταν το κατάλληλο.
«Για μένα αυτός ο χώρος σημαίνει ασφάλεια, το λιμανάκι και το καταφύγιο που θέλεις να ξαποστάσεις, ένα σημείο έκφρασης και δημιουργίας. Και αφήνει μια πρόσκληση σε όσους θέλουν να κάνουν κάτι σε αυτόν τον χώρο, ώστε να νιώσουν την ίδια ενέργεια», τονίζει.
Η έμπνευση
«Σίγουρα όλα γυρίζουν γύρω από τη φύση μου ως γυναίκα και ως μητέρα. Οπότε οι τελευταίες μου δουλειές είναι αυτοπορτρέτα. Δηλαδή είμαι εγώ στις εικόνες, σε μία αναζήτηση ταυτότητας και θέτοντας κάποια ερωτήματα για τη φύση της γυναίκας. Ασχολούμαι αρκετά και με το still life, δηλαδή με αντικείμενα, με αξίες που έχουν να κάνουν πιο πολύ με τη θηλυκή πλευρά και είναι πράγματα που με συγκινούν πολύ. Ακόμα και στο κόσμημα έχω επιλέξει να ασχοληθώ με το κομμάτι της γυναίκας και το υλικό που χρησιμοποιώ αυτήν τη στιγμή είναι ο πολυμερικός πηλός, ο οποίος μου δίνει πάρα πολλές δυνατότητες στο να τον πλάσω και όλο αυτό έχει ευθραυστότητα, καθώς θέλει να τον προσέξεις και να τον φροντίσεις. Κάποια στιγμή θα πάω και στο μέταλλο ενώ αγαπώ πάρα πολύ την έννοια του βότσαλου και του βράχου, που κάπως συνδέονται με το CŌVE», λέει η Έφη.
«Πρόκειται για ένα πάρα πολύ σκληρό υλικό, αλλά μετατρέποντάς το σε κόσμημα, είναι σαν να του δίνεις την ευκαιρία να σου μιλήσει για κάτι άλλο και αυτό εμένα με μαγεύει. Έτσι είναι και η φωτογραφία νομίζω. Δηλαδή κάπως συνδέονται», προσθέτει.
Κάτι που έχει ξεχωριστή θέση στην καρδιά της Έφης είναι το Gentle Ground, το πρώτο της photo zine, ενώ σχεδιάζει να δημιουργήσει κι άλλα τεύχη.
«Είναι το φωτογραφικό μου παιδί και περιέχει στιγμές σε μια περίοδο δέκα χρόνων από τότε που χώρισα από τον πατέρα των παιδιών μου. Πρόκειται για εικόνες από όλη αυτή τη δεκαετία, όπου βάζοντάς τις σε ένα storytelling, δείχνει την πορεία μου ως μαμά και ως γυναίκα μέσα από όλη τη διαδρομή, το πώς προσπαθούσα να βρω την ασφάλειά μου και τον εαυτό μου. Οπότε είμαι πολύ περήφανη και χαρούμενη για αυτό. Το επόμενο τεύχος θα είναι μία άλλη θεματική στάση», λέει.
Η Θεσσαλονίκη της Έφης
Η Έφη επισκέφτηκε πέρυσι το Open House και τα όμορφα vibes άναψαν τη σπίθα ώστε να συμμετέχει και ο δικός της χώρος στο φετινό Made in Thessaloniki.
«Είμαι ενθουσιασμένη που θα έρθει περισσότερος κόσμος για να γνωριστούμε από κοντά. Είναι πολύ ωραίος θεσμός και συμβολικός για μένα, καθώς φωτίζει γειτονιές που ίσως οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν. Μέχρι κι εγώ την οδό Ορφανίδου, που έγινε ο νέος μου σταθμός, την έμαθα τυχαία και πλέον αγαπώ αυτήν τη βαβούρα και την ήσυχη φασαρία και θέλω να τη δω να ομορφαίνει περισσότερο», αναφέρει.
Ρωτώντας την Έφη για τη δική της Θεσσαλονίκη, ξεχωρίζει το Φεστιβάλ Κινηματογράφου, τα μουσεία, την ενέργεια της παραλίας και φυσικά το φαγητό.
«Μου αρέσουν τα καφέ και τα μπαρ της και λατρεύω το βραδινό της vibe, αν και δεν βγαίνω πάρα πολύ συχνά, αλλά νιώθω ασφάλεια και μόνο που ξέρω ότι υπάρχει», καταλήγει.
