Μια μικρή αλλαγή στον τρόπο που ένα παιδί σκέφτεται τις νέες γνωριμίες μπορεί να το βοηθήσει να νιώθει μεγαλύτερη σιγουριά και να χτίζει πιο φυσικά τις φιλίες του
Για κάποια παιδιά, το να μπουν σε μια παρέα μοιάζει σχεδόν αυτονόητο. Για άλλα, όμως, μια καινούργια τάξη, μια δραστηριότητα ή ακόμη και μια παιδική χαρά γεμάτη άγνωστα πρόσωπα μπορεί να δημιουργήσει αμηχανία. Θέλουν να πλησιάσουν, αλλά δεν ξέρουν πώς να κάνουν την αρχή. Περιμένουν κάποιο άλλο παιδί να τους μιλήσει, να τα καλέσει στο παιχνίδι ή να τους δείξει ότι υπάρχει χώρος και γι’ αυτά.
Η σκέψη «μακάρι να με συμπαθήσουν» μπορεί να γίνει το μεγαλύτερο εμπόδιο πριν ακόμη ξεκινήσει μια γνωριμία.
Υπάρχει, όμως, ένας διαφορετικός τρόπος να βοηθήσουμε τα παιδιά να βλέπουν αυτές τις στιγμές. Αντί να αναρωτιούνται αν θα αρέσουν στους άλλους, να μάθουν να δείχνουν εκείνα πρώτα ενδιαφέρον για τους ανθρώπους γύρω τους.
Αυτή είναι η ιδέα που ανέδειξε η ειδικός στην ανθρώπινη συμπεριφορά Vanessa Van Edwards, μιλώντας για το τι φαίνεται να κάνουν διαφορετικά τα παιδιά που δημιουργούν ευκολότερα κοινωνικές σχέσεις. Όπως εξήγησε, δεν είναι απαραίτητα τα πιο αστεία, τα πιο έξυπνα, τα πιο αθλητικά ή τα πιο εξωστρεφή. Είναι συχνά εκείνα που κάνουν την πρώτη θετική κίνηση.
Λένε πρώτα «γεια». Χαιρετούν ένα παιδί με το όνομά του. Προτείνουν «θέλεις να καθίσεις μαζί μου;» ή «θέλεις να παίξουμε;». Παρατηρούν κάτι που τους αρέσει στον άλλον και το εκφράζουν. Με άλλα λόγια, αντί να περιμένουν να γίνουν αποδεκτά, δημιουργούν τα ίδια μια μικρή στιγμή αποδοχής για κάποιον άλλο.
Η αλλαγή μοιάζει μικρή, αλλά μεταφέρει την προσοχή του παιδιού από το πώς το αξιολογούν οι άλλοι σε κάτι που μπορεί το ίδιο να κάνει.
Ένα παιδί που μπαίνει σε μια νέα ομάδα σκεπτόμενο «ελπίζω να τους αρέσω» βρίσκεται αυτομάτως σε θέση αναμονής. Παρατηρεί τις αντιδράσεις των άλλων, αναζητά σημάδια αποδοχής και μπορεί εύκολα να ερμηνεύσει μια αμήχανη στιγμή ως απόρριψη.
Αντίθετα, μπορούμε σταδιακά να του μάθουμε να σκέφτεται: «Με ποιο παιδί θα μπορούσα να μιλήσω;», «Ποιον μπορώ να καλέσω να παίξουμε;», «Τι μου αρέσει σε αυτό το παιδί;».
Δεν πρόκειται για κάποιο «κόλπο» ώστε να γίνει δημοφιλές. Πρόκειται για μια βασική κοινωνική δεξιότητα: να μπορεί να δείχνει ενδιαφέρον, να παίρνει μικρές πρωτοβουλίες και να κάνει τον άνθρωπο απέναντί του να αισθάνεται ότι τον προσέχουν.
Πώς μπορούμε να το μάθουμε στην πράξη
Το «πήγαινε να κάνεις φίλους» είναι μια συμβουλή που ακούγεται απλή στους ενήλικες, αλλά για ένα παιδί μπορεί να είναι εξαιρετικά ασαφής. Πώς ακριβώς κάνεις έναν φίλο; Τι λες; Πώς πλησιάζεις; Τι γίνεται αν ντραπείς;
Εδώ οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν μετατρέποντας κάτι γενικό σε μικρά, συγκεκριμένα βήματα. Ενθαρρύνετε το παιδί να πει πρώτο «γεια», να ρωτήσει ένα άλλο παιδί αν θέλει να παίξουν ή να καθίσουν μαζί, να κάνει μια απλή ερώτηση ή να εκφράσει κάτι θετικό που πραγματικά παρατήρησε: «Μου αρέσει η τσάντα σου», «Ζωγραφίζεις πολύ ωραία», «Κι εμένα μου αρέσει αυτό το παιχνίδι».
Η διαφορά βρίσκεται στο ότι δεν μαθαίνουμε στο παιδί να προσποιείται ότι συμπαθεί τους πάντες ούτε να γίνεται διαρκώς ευχάριστο για να κερδίσει την αποδοχή τους. Το μαθαίνουμε να είναι ανοιχτό στη σύνδεση και να μη φοβάται πάντα να κάνει το πρώτο μικρό βήμα.
Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε προσέγγιση θα οδηγήσει σε φιλία. Κάποιο παιδί μπορεί να μην ανταποκριθεί, μια παρέα μπορεί να μην ταιριάξει και μια πρόσκληση για παιχνίδι μπορεί να συναντήσει ένα «όχι». Μέρος της κοινωνικής ανάπτυξης είναι και η κατανόηση ότι η απόρριψη συμβαίνει και δεν αποτελεί απαραίτητα κρίση για την αξία μας.
