​ Νυχτερινά ξυπνήματα και ατελείωτες δικαιολογίες πριν από τον ύπνο – Δείτε τι μπορείτε να κάνετε

Οι δυσκολίες στον ύπνο δεν αφορούν μόνο τα βρέφη. Πολλοί γονείς πιστεύουν ότι μετά τα πρώτα χρόνια ζωής το παιδί τους θα κοιμάται χωρίς προβλήματα, όμως η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Οι αλλαγές στην καθημερινότητα, μια ασθένεια, οι διακοπές, ο ερχομός ενός νέου αδελφού ή η μετάβαση από την κούνια στο παιδικό κρεβάτι μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τον ύπνο του.

Το καλοκαίρι, μάλιστα, οι δυσκολίες αυτές γίνονται ακόμη πιο συχνές. Οι μεγαλύτερες ημέρες, οι υψηλές θερμοκρασίες, οι διακοπές, οι μετακινήσεις και η χαλάρωση της καθημερινής ρουτίνας μπορεί να μεταθέσουν την ώρα του ύπνου και να δυσκολέψουν το παιδί σας να αποκοιμηθεί.

Τα καλά νέα είναι ότι οι περισσότερες δυσκολίες στον ύπνο μπορούν να αντιμετωπιστούν με σταθερές συνήθειες, συνέπεια και μικρές αλλαγές στη βραδινή ρουτίνα.
​

«Το παιδί μου δεν νυστάζει πριν από τις 10 το βράδυ»
Πρόκειται για μία από τις συχνότερες ανησυχίες των γονέων. Ωστόσο, στις περισσότερες περιπτώσεις, το πρόβλημα δεν είναι ότι το παιδί σας δεν έχει κουραστεί αρκετά, αλλά ότι έχει μείνει ξύπνιο περισσότερο από όσο αντέχει ο οργανισμός του.
Όταν τα νήπια ξεπερνούν το φυσικό τους «παράθυρο» ύπνου, συχνά δείχνουν υπερκινητικά αντί για νυσταγμένα. Μπορεί να γελούν ασταμάτητα, να τρέχουν μέσα στο σπίτι ή να δυσκολεύονται να ηρεμήσουν. Στην πραγματικότητα, όμως, έχουν κουραστεί υπερβολικά.

Αυτό συμβαίνει επειδή ο οργανισμός τους απελευθερώνει ορμόνες, όπως η αδρεναλίνη και η κορτιζόλη, οι οποίες τα βοηθούν να παραμείνουν σε εγρήγορση, παρότι έχουν ανάγκη από ύπνο.
​

Τι μπορείτε να κάνετε:

Ακόμη και το καλοκαίρι, καλό είναι να ξεκινάτε τη βραδινή ρουτίνα περίπου μία ώρα πριν από την επιθυμητή ώρα ύπνου. Αν η οικογένειά σας ακολουθεί πιο χαλαρό καλοκαιρινό πρόγραμμα, για πολλά νήπια μια ώρα ύπνου μεταξύ 21:00 και 22:00 είναι μια ρεαλιστική επιλογή. Το σημαντικότερο είναι να διατηρείτε σταθερό πρόγραμμα και όχι να ακολουθείτε με απόλυτη ακρίβεια μια συγκεκριμένη ώρα.

Αν το παιδί σας μένει ξύπνιο για αρκετή ώρα στο κρεβάτι του, εξετάστε και το πρόγραμμα της ημέρας. Στα μεγαλύτερα νήπια (3-5 ετών), ένας πολύ μεγάλος ή πολύ αργός μεσημεριανός ύπνος μπορεί να μεταθέσει την ώρα του βραδινού ύπνου. Σε αυτή την περίπτωση, ίσως βοηθήσει να περιορίσετε τη διάρκειά του ή να τον αντικαταστήσετε με μια ήρεμη περίοδο χαλάρωσης.

​ «Το παιδί μου βρίσκει συνεχώς δικαιολογίες για να μην κοιμηθεί»

«Άλλο ένα παραμύθι», «θέλω νερό», «δεν μου αρέσουν οι πιτζάμες», «θέλω μία ακόμη αγκαλιά». Οι περισσότεροι γονείς έχουν ακούσει αυτές τις φράσεις αμέτρητες φορές.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα νήπια δεν δοκιμάζουν τα όρια επειδή θέλουν να έχουν τον έλεγχο. Αντίθετα, αναζητούν επιβεβαίωση ότι οι κανόνες παραμένουν σταθεροί και προβλέψιμοι. Αυτή η αίσθηση ασφάλειας τα βοηθά να χαλαρώσουν και να αποκοιμηθούν πιο εύκολα.
​

Τι μπορείτε να κάνετε:
-Δώστε στο παιδί σας περιορισμένες επιλογές. Για παράδειγμα, αφήστε το να διαλέξει τις πιτζάμες του ή ποια δύο ή τρία παραμύθια θα διαβάσετε.
-Μείνετε συνεπείς. Αν έχετε συμφωνήσει ότι θα διαβάσετε τρία παραμύθια, αποφύγετε να αλλάξετε γνώμη επειδή το παιδί επιμένει.
-Προλάβετε τις καθυστερήσεις. Πριν ξαπλώσει, ρωτήστε το αν χρειάζεται νερό, να πάει στην τουαλέτα ή μια τελευταία αγκαλιά, ώστε να μειωθούν οι διακοπές μετά το «καληνύχτα».
​

«Το παιδί σηκώνεται συνεχώς από το κρεβάτι»

Η μετάβαση από την κούνια στο παιδικό κρεβάτι συνοδεύεται συχνά από μια νέα συνήθεια: το παιδί σηκώνεται ξανά και ξανά, επειδή πλέον έχει τη δυνατότητα να εξερευνήσει τον χώρο.

Πρόκειται για μια απολύτως φυσιολογική συμπεριφορά, που απαιτεί ψυχραιμία και συνέπεια.
​

Τι μπορείτε να κάνετε

Εξηγήστε με απλά λόγια τι περιμένετε από το παιδί σας μετά το «καληνύχτα».  Αν σηκωθεί από το κρεβάτι, επιστρέψτε το ήρεμα στη θέση του, χωρίς συζητήσεις ή διαπραγματεύσεις. Αποφύγετε να δημιουργούνται διαφορετικοί κανόνες μέσα στη νύχτα, όπως το να κοιμάται περιστασιακά στο κρεβάτι σας, εφόσον αυτό δεν αποτελεί σταθερή οικογενειακή συνήθεια.  Ένα μικρό εικονογραφημένο παραμύθι που περιγράφει τη βραδινή ρουτίνα μπορεί να βοηθήσει το παιδί να κατανοήσει καλύτερα τι περιμένετε από εκείνο.

«Το παιδί φοβάται να κοιμηθεί μόνο του»

Το άγχος αποχωρισμού αποτελεί ένα φυσιολογικό στάδιο της ανάπτυξης και εμφανίζεται συχνά στα νήπια. Αν και δεν μπορεί να αποφευχθεί, ο τρόπος με τον οποίο θα αντιδράσετε μπορεί να κάνει τη διαφορά.
​

Τι μπορείτε να κάνετε
-Αναγνωρίστε τους φόβους του παιδιού σας χωρίς να τους υποτιμάτε.
-Διατηρήστε μια σταθερή και προβλέψιμη βραδινή ρουτίνα.
-Αν δυσκολεύεται ιδιαίτερα, ενημερώστε το ότι θα επιστρέψετε να το δείτε σε λίγα λεπτά.
-Αν φοβάται το σκοτάδι, ένα διακριτικό φωτάκι νυκτός μπορεί να το βοηθήσει να αισθανθεί μεγαλύτερη ασφάλεια.
​

Τι να μην κάνετε

Αν μέχρι τώρα το παιδί σας κοιμόταν μόνο του, δεν βοηθάει να αρχίσετε ξαφνικά να το παίρνετε στην αγκαλιά σας μέχρι να αποκοιμηθεί ή να το βάζετε να κοιμάται στο κρεβάτι σας. Παρότι αυτή η λύση μπορεί να φαίνεται ανακουφιστική εκείνη τη στιγμή, είναι πιθανό να ενισχύσει την πεποίθηση ότι χρειάζεται την παρουσία σας για να αισθανθεί ασφαλές.

Η επιπλέον τρυφερότητα είναι πάντα σημαντική, χωρίς όμως να αλλάζετε τους βασικούς κανόνες της βραδινής ρουτίνας.
​

«Από τότε που κοιμάται σε παιδικό κρεβάτι, όλα άλλαξαν»

Η μετάβαση από την κούνια στο παιδικό κρεβάτι αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες διαταραχών ύπνου στα νήπια.
Πολλά παιδιά που κοιμούνταν χωρίς δυσκολία στην κούνια τους αρχίζουν ξαφνικά να σηκώνονται, να καθυστερούν να αποκοιμηθούν ή να ξυπνούν συχνότερα μέσα στη νύχτα.

Αν το παιδί σας είναι κάτω των 3 ετών και η αλλαγή έγινε πρόσφατα, ορισμένοι ειδικοί θεωρούν ότι η προσωρινή επιστροφή στην κούνια μπορεί να αποτελέσει μια καλή λύση. Δεν πρόκειται για πισωγύρισμα, αλλά για μια επιλογή που ανταποκρίνεται καλύτερα στο αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού.

Αν, ωστόσο, το παιδί σας είναι μεγαλύτερο ή η επιστροφή στην κούνια δεν είναι εφικτή, η επιτυχία της μετάβασης εξαρτάται κυρίως από τη συνέπειά σας. Οι σταθεροί κανόνες, η προβλέψιμη ρουτίνα και η ήρεμη στάση σας θα βοηθήσουν το παιδί να προσαρμοστεί σταδιακά στο νέο του περιβάλλον ύπνου.

Η σημαντικότερη συμβουλή είναι να θυμάστε ότι οι περισσότερες δυσκολίες στον ύπνο των νηπίων είναι προσωρινές. Με υπομονή, συνέπεια και μια σταθερή ρουτίνα, τα περισσότερα παιδιά καταφέρνουν να αποκτήσουν ξανά έναν ποιοτικό και ξεκούραστο ύπνο.