Όταν ένα παιδί μαθαίνει μόνο να υπακούει, μπορεί να δυσκολευτεί αργότερα να διακρίνει τι θέλει πραγματικά ή να υποστηρίξει τον εαυτό του

Ας το παραδεχτούμε: όλοι οι γονείς λίγο-πολύ θέλουμε «ήσυχα», «καλά» παιδιά. Παιδιά που υπακούν εύκολα, δεν αντιμιλούν, δεν φέρνουν αντιρρήσεις και μας διευκολύνουν στην καθημερινότητα. Όμως, μήπως τελικά η απόλυτη υπακοή δεν είναι πάντα τόσο καλή όσο νομίζουμε; Μήπως το παιδί που πεισμώνει, αντιδρά και λέει «όχι» κρύβει μέσα του κάτι πολύ πιο πολύτιμο;

Όταν ένα παιδί τολμά να διαφωνήσει, να πει τη γνώμη του, να υποστηρίξει αυτό που θεωρεί σωστό, στην πραγματικότητα κάνει ένα μικρό αλλά σημαντικό βήμα προς την αυτονομία. Μαθαίνει να ακούει τον εαυτό του, να διεκδικεί και να θέτει όρια. Κι αυτά είναι θεμέλια αυτοπεποίθησης που θα χρειαστεί αργότερα στη ζωή του.

Το παιδί που σήμερα αρνείται να φορέσει τη ζακέτα του μπορεί αύριο να είναι ο έφηβος που θα πει «όχι» στην πίεση της παρέας ή ο ενήλικας που θα υπερασπίζεται τον εαυτό του στη δουλειά χωρίς να φοβάται. Το «όχι» είναι μια δεξιότητα ζωής και δεν μαθαίνεται απότομα στην ενηλικίωση. Χτίζεται σιγά σιγά μέσα από μικρές πράξεις διεκδίκησης.

Η υπερβολική υπακοή έχει παρενέργειες

Όταν ένα παιδί μαθαίνει μόνο να υπακούει, μπορεί να δυσκολευτεί αργότερα να διακρίνει τι θέλει πραγματικά. Ίσως φοβάται να εκφραστεί, να υποστηρίξει τον εαυτό του ή να αντικρούσει την αδικία. Η υπακοή από φόβο ή για «να μην στενοχωρήσω κανέναν» δεν είναι αρετή. Αντίθετα, μπορεί να είναι εμπόδιο στο να μάθει το παιδί να ακούει τις ανάγκες του.

Πώς να διαχειριστείτε την «ανυπακοή» θετικά

Δεν χρειάζεται να αφήνουμε τα παιδιά να κάνουν ό,τι θέλουν. Χρειάζεται όμως να τους δίνουμε χώρο να ακουστούν. Κάποια απλά βήματα:

Ακούστε πριν απαντήσετε. Μπορεί πίσω από την αντίδραση να κρύβεται ένα εύλογο συναίσθημα.

Δώστε επιλογές. Αντί για «βάλε τώρα το παλτό», προσφέρετε «θες το κόκκινο ή το μπλε;».

Μάθετε τους να λένε «όχι» με σεβασμό. Το ζητούμενο δεν είναι η αγένεια αλλά η διεκδίκηση.

Δώστε το παράδειγμα. Δείξτε πώς μιλάτε ευγενικά αλλά σταθερά όταν κάτι σας ενοχλεί ή όταν χρειάζεστε κάτι.