Συνέντευξη της νεαρής επίκουρης καθηγήτριας του πλέον ανδροκρατούμενου τμήματος της Πολυτεχνικής Σχολής στη VWoman.
Της Σοφίας Αποστολίδου
Ένας από τα τελευταία υπό κατάκτηση κάστρα των γυναικών είναι η μηχανολογία. Όχι όμως για τη Φανή Στεργιούδη, η οποία παρά το πολύ νεαρό της ηλικίας της, κατάφερε να γίνει επίκουρη καθηγήτρια στο πλέον ανδροκρατούμενο τμήμα των Πανεπιστημίων, το τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής, διαθέτοντας ένα εντυπωσιακό βιογραφικό και ένα άκρως αξιόλογο ερευνητικό έργο στον τομέα των υλικών και των μεταλλικών αφρών. Μίλησε για τους λόγους που κάνουν πίσω οι γυναίκες στους ανδροκρατούμενους χώρους, αλλά και για τις αλλαγές που απαιτούνται στα πανεπιστημιακά ιδρύματα της χώρας
Είστε μία πολύ νέα γυναίκα και ταυτόχρονα μία από τις ελάχιστες γυναίκες -καθηγήτριες στα τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών αν σας ρωτούσα από ποιο υλικό είστε φτιαγμένη, τι θα μου απαντούσατε ;
Τα μεταλλικά υλικά είναι η δουλειά μου. Από το πρώτο εξάμηνο των σπουδών μου ως προπτυχιακή φοιτήτρια αγάπησα αυτόν τον τομέα τον οποίο μετά είχα την τύχη και ευτυχία να ακολουθήσω και ως επάγγελμα με την διδασκαλία σε μαθημάτων υλικών αλλά και την έρευνα πάνω σε καινοτόμα υλικά. Θα έλεγα ότι ο χαλκός με αντιπροσωπεύει γιατί έχει έντονο κοκκινωπό χρώμα και ξεχωρίζει, γιατί είναι όλκιμος κα ελατός που σημαίνει ότι σμιλεύεται εύκολα και βρίσκει πολλές χρήσεις, αλλά παράλληλα εμφανίζει ένα σωρό άλλες ιδιότητες (εκτός των μηχανικών), π.χ είναι βιοστατικό στοιχείο, δηλαδή παρεμποδίζει την ανάπτυξη μικροοργανισμών στην επιφάνειά ενώ παράλληλα έχει υψηλή αντοχή σε διάβρωση και είναι καλός αγωγός του ηλεκτρισμού. Ακόμη και ως ιχνοστοιχεία είναι απαραίτητος τόσο στον άνθρωπο όσο στα ζώα όσο και στα φυτά! Βεβαία ίσως να έχω επηρεαστεί από την έρευνα που κάνω, αυτόν τον καιρό καθώς ασχολούμαι με μεταλλικούς αφρούς χαλκού και με συναρπάζουν ιδιαίτερα οι ιδιότητες και δυνατότητες που έχουν αυτά τα υλικά.
Με ποιο υλικό ταυτίζετε την σύγχρονη γυναίκα;
Η σύγχρονη γυναίκα συνάδει με την σύγχρονη έρευνα και τα σύγχρονα υλικά που μελετάω. Δηλαδή και τα δύο έχουν πρέπει να είναι φτιαγμένα από προηγμένα σύνθετα υλικά ώστε να ικανοποιούν τις απαιτήσεις για υψηλές επιδόσεις! Ταυτόχρονα πρέπει να είναι ανταγωνιστικά προς τα συμβατικά υλικά όπως μια γυναίκα με τις συμβατικές υποχρεώσεις που έχει! Επομένως δεν φτάνει ένα υλικό αλλά συνδυασμός πολλών υλικών (όπως είναι για παράδειγμα τα σύνθετα υλικά μεταλλικής μήτρας με κεραμικές ενισχύσεις) που αρμονικά θα προσδώσουν αυξημένη αντοχή και επιδόσεις ενώ παράλληλα θα διατηρήσουν και λίγο ελαστικότητα όπως η γυναίκα διατηρεί την θηλυκότητα της!
Από πιο υλικό είναι φτιαγμένα τα δικά σας όνειρα;
Έχοντας ερευνήσει σε βάθος τους μεταλλικούς αφρούς καταλήγω ότι το υλικό που είναι φτιαγμένα τα όνειρα μου μοιάζει πολύ με αυτά τα υλικά καθώς εκμεταλλεύονται την πολυλευτουργικότητα τους και μπορούν αυτόνομα να λειτουργήσουν σε πολλές εφαρμογές με υψηλή αξιοπιστία. Δηλαδή μπορεί να είναι ταυτόχρονα υψηλής αντοχής αλλά και εύπλαστα (όλκιμα) και χαμηλού βάρους ή να προσφέρουν απορρόφηση δονήσεων (ηχητικών, κρουστικών κλπ) και παράλληλα να λειτουργούν και ως αρχιτεκτονικό/ διακοσμητικό στοιχείο που δίνει άποψη στον χώρο και τον ομορφαίνει. Όπως θα έπρεπε να είναι δηλαδή τα όνειρα νέων ανθρώπων: δυναμικά, αυτόνομα, όμορφα και εμπνευσμένα αλλά ταυτόχρονα «ελαφριά», ευέλικτα και εύπλαστα ώστε να μην βαραίνουν και να μην απογοητεύουν ποτέ!
Ποια ήταν η μεγαλύτερη δυσκολία που έπρεπε να κάμψετε σε έναν τόσο ανδροκρατούμενο χώρο;
Είναι γεγονός ότι ο χώρος είναι ανδροκρατούμενος. Προσωπικά το γεγονός ότι είμαι γυναίκα δεν θεωρώ ότι αποτέλεσε ποτέ ανασταλτικό παράγοντα στην δουλειά μου. Η αλήθεια είναι ότι δεν έδωσα και ποτέ το δικαίωμα κάποιος να με θεωρήσει κατώτερη και πάντα εργαζόμουν σκληρά μεθοδικά για αυτό που κάνω αλλά πάντα με ευχαριστούσε η ερευνά μου. Μου προσέφερε μια ικανοποίηση που αντιστάθμιζε την σκληρή δουλειά και τον πολύ χρόνο που διαθέτω. Ο χώρος της έρευνας είναι απαιτητικός και εξαιρετικά χρονοβόρος. Θεωρώ ότι η ανισότητα στον αριθμό γυναικών και ανδρών που ασχολούνται με την έρευνα είναι λόγω της αλλαγής προτεραιοτήτων που δίνει η γυναίκα κάποια στιγμή της ζωής της (παιδιά και οικογένεια).
Μία από τις κύριες ιδιότητες των υλικών είναι η ευθραυστότητα. Τι είναι αυτό που μπορεί να μείνει ανεξίτηλα χαραγμένο πάνω σας; Ποια είναι η δική σας ευαισθησία;
Το πιο συχνό λάθος που κάνουν οι φοιτητές που διδάσκω είναι να μπερδεύουν την ευθραυστότητα με την σκληρότητα των υλικών. Τα εύθραυστα υλικά είναι αυτά που σπάνε εύκολα ενώ η σκληρότητα είναι το μέτρο της αντίστασης που προβάλλει ένα υλικό στην προσπάθεια χάραξης τους! Είναι δύο διαφορετικές ιδιότητες Αυτό που προσπαθώ εγώ είναι να εντοπίζω την δική μου ευθραυστότητα σε πρώιμο στάδιο ώστε να την αντιμετωπίσω ανάλογα με την αντίστοιχη σκληρότητα που χρειάζεται! Είχα μάθει να πιστεύω στον εαυτό μου και να ξέρω πότε να βάζω όρια και να λέω φθάνει όταν χρειάζεται.
Ποια ιδιότητα των υλικών θα θέλατε να έχετε
Έχω μάθει από την ενασχόληση μου με τα υλικά να ζητάω την πολυλειτουργικότητα! Να απαιτώ πολλές ιδιότητες μαζί, που κανονικά θα ήταν ασυμβίβαστες, όπως ο συνδυασμός του χαμηλού βάρος και της υψηλής αντοχής στα υλικά αλλά να βρίσκω προηγμένα υλικά όπως οι μεταλλικοί αφροί που να μπορούν να τις ικανοποιούν αυτές τις ιδιότητες. Επομένως μία ιδιότητα δεν μου αρκεί!
Διδάσκετε για κράματα . Ποιο είναι το κράμα που πρέπει να έχει η σύγχρονη γυναίκα για να μπορέσει να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της.
Ο ρόλος της γυναίκας είναι πολυδιάστατος, είναι εργαζόμενη, μητέρα, σύζυγος, νοικοκυρά. Στην προσπάθεια να ανταποκριθεί σε όλα αυτά πιέζεται αρκετά ώστε να διατηρήσει αυτές τις λεπτές ισορροπίες που απαιτούνται από τις υποχρεώσεις της.
Μία κατηγορία προηγμένων υλικών είναι τα υπερκράματα, μεταλλικά υλικά δηλαδή με πολλά κραματικά στοιχεία που αντέχουν σε φθορά, τριβή, διάβρωση, υψηλές θερμοκρασίες και γενικά χρησιμοποιούνται σε δύσκολες και απαιτητικές συνθήκες λειτουργίας χωρίς να αστοχούν (να σπάνε). Όπως ακριβώς πρέπει να κάνει και μια σύγχρονη γυναίκα!
Αν επιλέγατε ένα σημείο της πόλης και ένα υλικό για να το σχεδιάσετε ποιο θα ήταν αυτό;
Νομίζω ότι η Θεσσαλονίκη είναι συνυφασμένη με την παραλία της. Θα ήθελα στο μέλλον να δω πλωτές εξέδρες κατασκευασμένες από μεταλλικό αφρό αλουμινίου σε διάφορα σημεία της παραλίας που θα μπορούσαν να προσφέρουν έναν «θαλάσσιο περίπατο» με τα πόδια!
Τι είναι αυτό που πιστεύετε ότι λείπει από τα Πανεπιστημιακά Ιδρύματα της Θεσσαλονίκης;
Ο ρόλος του πανεπιστημίου είναι πολλαπλός . Αφενός έχει να κάνει με την εκπαίδευση των φοιτητών ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες της αγοράς και αφετέρου με την διεξαγωγή της ερευνάς (βασικής ή εφαρμοσμένης) με απώτερο στόχο την ανάπτυξη της τοπικής κοινωνίας. Αυτές οι δραστηριότητες βέβαια απαιτούν τα πανεπιστήμια να είναι ανοικτά! Κλειστά πανεπιστήμια ισοδυναμούν με «νεκρά» πανεπιστήμια. Επομένως η απρόσκοπτη λειτουργία των πανεπιστημίων θα πρέπει να προστατεύεται από όλους τους εμπλεκόμενους (φοιτητές και εργαζόμενους σε αυτά αλλά και το κράτος). Επιπλέον η χρηματοδότηση από δημόσιους πόρους πρέπει να είναι επαρκής κυρίως για τους νέους ερευνητές μέχρι να μπορέσουν να είναι σε θέση να αντλήσουν συμπληρωματικούς πόρους από ερευνητικά προγράμματα.
